Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn và thống nhất đất nước

Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn và thống nhất đất nước

Để mờ rộng thế lực, Đinh Bộ Lĩnh liên kết với Trần Minh Công (tức sử quân Trần Lãm) lúc này đang quàn giữ vùng Bố Hải Khẩu (thuộc thành phố Thái Bình ngày nay): “Đinh Bộ Lĩnh nghe tiếng Trần Minh Công là người có đức mà không có con noi, bèn cùng với con là Liễn đến nương tựa. Minh Công thấy Bộ Lĩnh dáng mạo khôi ngô lạ thường, lạ i có khí lượng, m ới nuôi làm con, ơn yêu đãi ngày càng hậu, nhân đó giao cho coi quân, sai đi đánh các hùng
trưởng khác, đều thắng được cả”1Toàn thư, tập I, sđd, tr. 152, và Cinmg mục, Chính biên, quyển I, tập I.

Đinh Bộ Lĩnh được Trần Minh Công tín nhiệm, giao cho toàn bộ binh quyền. Từ đấy thanh thế của Đinh Bộ Lĩnh ngày càng lớn mạnh, tồn tại độc lập với triều đình cổ Loa. Ông chiếm giữ một vùng rộng lớn ven biển thuộc hạ lưu sông Hồng, sông Đáy từ Hoa Lư (Ninh Bình), Giao Thuỷ (Nam Định) đến Cửa Bố (Thái Bình).

Đinh Bộ Lĩnh đã tổ chức lực lượng riêng của mình và từng bất hợp tác với triều đình c ổ Loa từ rất sớm. Đến khi vương triều Ngô sụp đổ, cục diện phân tán trong nước diễn ra khắp nơi, từ Hoa Lư, ông dựng cờ dẹp loạn, thu non sông quy về một mối.

Trong thời gian xây dựng lực lượng ở Hoa Lu, (khoảng từ năm 951 đến năm 965), Đinh Bộ Lĩnh tập họp được khá nhiều tướng lĩnh tài ba như Lê Hoàn, Nguyễn Bặc, Phạm Cự Lạng, Phạm Hạp, Trịnh Tú, Lưu Cơ, Đinh Điền. Đội quân cùa ông còn được bổ xung thêm 3.000 tráng đinh do Đinh Liễn tuyển từ châu Ái, 1.000 người do Trần Công Mần tuyển từ Nghĩa Hưng, hơn 3.000 trai tráng do Nguyễn Bặc chiêu mộ ờ Phú Cốc (Vụ Bản – Nam Định)2Nguyễn Danh Phiệt (Chù biên), Lịch sứ Việt Nam thế kỳ X – đầu XV, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000, tr. 42… Có thể khẳng định lực lượng chính tham gia đoàn quân của Đinh Bộ Lĩnh đa số là dân đinh thuộc các tinh Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa ngày nay.

Công cuộc dẹp loạn, thống nhất đất nước cùa Đinh Bộ Lĩnh không được sử sách ghi cụ thể. Nhưng để dẹp được các thế lực cát cứ ờ các địa phương, công việc trước tiên là Đinh Bộ Lĩnh tập trung vào đám quần thần tặc từ ở triều đình Cổ Loa. Ngay từ năm 965, khi Ngô Xương Văn chết, người giúp việc là Lữ Xừ Bình cùng với Kiều Trí Hưu tranh nhau ngôi vị, Đinh Bộ Lĩnh đã cừ Đinh Liễn đem quân ra cổ Loa đánh dẹp3Cương mục, Chính biên, quyển I, tập I, sđd, tr. 222.

Sau khi đã dẹp yên rối loạn ở triều đình Cổ Loa, Dinh Bộ Lĩnh tìm cách phân hóa và cô lập các sứ quân để thực hiện công cuộc dẹp loạn, thống nhất đất nước cùa mình. Dối với cánh quân Trần Lãm, Phạm Bạch Hổ, Ngô Nhật Khánh, Ngô Xương Xí thì phương thức tiến hành là liên kết và hàng phục họ “Khi Minh Công mất, gặp lúc bọn con em của Ngô Tiên chúa ở Do Động Giang hơn 500 người đem quân đến đánh, mới vào đến đất Ỏ Man thì bị người làng ấy là Ngô Phó sứ đánh bại phải trở về. Bộ Lĩnh nghe tin, liền cất quân đi đảnh vùng sông và động ấy, không bộ lạc nào không hàng phục. Từ đó lại dân ở kinh phủ đều khám phục theo về ”4oàn thu, tập I, sđd, tr. 152. Còn đối với cánh quân Đỗ Cảnh Thạc, Nguyễn Siêu, Kiều Công Hãn, Nguyễn Thù Tiệp, Kiều Thuận, Lý Khuê thì tiến hành đánh dẹp. Vì trong những cánh quân này có cánh quân của Đỗ Cảnh Thạc, Kiều Công Hãn và Nguyễn Siêu là những sứ quân có thế lực mạnh hơn cả và ra sức chống trả quyết liệt nhất. Thần phả Độc Nhĩ đại vương cho biết Đỗ Cảnh Thạc ở Đỗ Động Giang tập hợp tàn quân cùng với gia đình dân phu cùa 72 ấp tại Trại Quyền đánh nhau với Đinh Bộ Lĩnh hơn một năm trời5Nguyễn Danh Phiệt, Nhà Đinh dẹp loạn và dựng nước, sđd, tr. 205 – 215. Còn lại Lã Đường và Nguyễn Khoan không đánh cũng tự thua.

Suốt hai năm bằng tất cả các biện pháp từ thuyết phục, vận động, liên kết, hàng phục và dùng sức mạnh quân sự tiến hành đánh dẹp, Dinh Bộ Lĩnh lần lượt thu phục được các sứ quân, chấm dứt tình trạng phân tán cát cú, thống nhất đất nước và cuối cùng Đinh Bộ Lĩnh đã xưng là Vạn Thắng vương. Nhà sử học Lê Văn Hưu đã viết về công lao đó như sau: “Tiên Hoàng nhờ có tài năng sáng suốt hơn người, dũng cảm mưu lược nhắt đời, đương lúc nước Việt ta không có chủ, các hùng trướng cát cứ, một phen cất quân mà mười hai sứ quân phục hết “64. Toàn thư, tập I, sđd, tr. 154. Tháng lợi cùa Đinh Bộ Lĩnh trong quá trình chinh phục các thế lực cát cứ, thể hiện xu thế tập quyền và thống nhất quốc gia là quy luật tất yếu cùa nước ta vào thế kỳ X.

Nguồn: Lịch sử Việt Nam- Vũ Duy Mền

Xem thêm: