Những truyền thuyết và ý nghĩa Hoa bỉ ngạn – Có nên trồng hoa bỉ ngạn trong nhà?

Hoa bỉ ngạn đã không còn xa lạ với nhiều người. Loài hoa này đã từng xuất hiện trong nhiều áng văn thơ buồn bã. Nhưng không phải ai cũng biết ý nghĩa của hoa bỉ ngạn là gì? Và có nên trồng hoa bỉ ngạn trong nhà không?. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Hoa bỉ ngạn có tên khoa học là Lycoris Radiata, còn được gọi là hoa Long Trảo Hoa, cây Mạn Châu Sa Hoa, Hồng hoa Thạch Toán… Hoa bỉ ngạn có thật và có nguồn gốc từ Trung Quốc và Nhật Bản.

Hoa bỉ ngạn mọc thành từng chùm, hoa có 3 màu chính là màu đỏ (Mạn Châu Sa Hoa, phổ biến nhất), vàng, trắng (Mạn Đà La Hoa).

Điều thú vị là một khi cây ra hoa thì lá sẽ không phát triển nữa, nếu có lá thì cây sẽ không có hoa. Vì vậy, hoa và lá cây bỉ ngạn không bao giờ được gặp nhau.

1 – Những truyền thuyết hoa bỉ ngạn

Hoa bỉ ngạn có khá nhiều truyền thuyết, dị bản cũng có khá nhiều. Nhiều thuyết nghe thật huyền hoặc và không có logic. Nhưng tất cả đều xoay quanh những mối tình trắc trở mãi mãi không đến được với nhau. Trong bài viết này tôi xin tổng hợp hết.

Truyền thuyết hoa bỉ ngạn 1

Xưa có một đôi trai tài gái sắc đem long yêu nhau, theo luật Thiên Đình họ không được phép gặp gỡ. Một ngày, cả hai đã phá vỡ giới luật để tìm đến bên nhau, nguyện ước hẹn ở bên nhau đến kiếp kiếp đời đời.

Nhưng vì đã phạm luật Trời, họ bị đày đọa xuống trần gian rồi biến thành hoa và lá của cùng một cây. Loài cây này có hoa rất đẹp, nhưng mang một nỗi buồn u uất. Đặc biệt, cây có hoa thì không thấy lá, có lá lại chẳng thể thấy hoa, giữa hoa và lá, cuối cùng cũng không thể gặp mặt. Giống như sự trùng phạt của thiên giới dành cho họ.

Một ngày, Đức Phật đi ngang qua, thấy trên mặt đất có một loài hoa đỏ rực như lửa, vừa nhung nhớ lại vừa u sầu. Đức Phật rủ long từ bi, bèn mang hoa về miền Cực Lạc, nhưng vì Cực Lạc là Phật quốc nên tất cả những gì là tình si, nhung nhớ, u sầu, đau khổ… đều không được phép tiến nhập. Những thứ xúc cảm con người ấy đều phải rời khỏi hoa, kết thành một màu đỏ rực lửa rồi rơi xuống sông Vong Xuyên

Trước khi đi qua cầu Nại Hà bắc ngang bờ Vong Xuyên, các linh hồn sẽ sẽ gửi toàn bộ ký ức của mình cho hoa bỉ ngạn để có thể an tâm đi đầu thai sang kiếp khác. Loài hoa này sẽ thu nhận những hồi ức đó, dù là đau khổ tột cùng hay yêu thương thắm thiết.

“Lòng đã nở một nhành hoa Bỉ Ngạn
Nhìn Vong Xuyên đưa tiễn mấy dòng trôi
Cánh mong manh trói đời ta vô ảnh
Bờ nhân duyên xa tít tắp chân trời…”

Truyền thuyết hoa bỉ ngạn 2

Ngày xưa, trên thiên giới có một đôi trai gái yêu nhau rất sâu nặng. Chàng trai tên là Hoa, con nhà quan võ. Cô gái là công chúa tên Châu Nhi. Chàng Hoa phải cầm quân đánh giặc nên 2 người phải chia ly. Đến khi trở về, thì chàng biết tin nhà vua muốn gả công chúa Châu Nhi đến Tiên Tôn để kết giao tình hữu nghị. Chàng Hoa đã vào thỉnh cầu Thiên đế gả Châu Nhi cho mình nhưng lại không được và bị bắt giam vào ngục.

Khi biết tin, Châu Nhi đã lén vào ngục thăm chàng Hoa. Chàng Hoa đã vượt ngục và dẫn theo công chúa chạy trốn.
Thiên đế nổi trận lôi đình, phái thiên binh đi đuổi theo để bắt họ về. Bị truy đuổi, hai người rơi vào tình thế không có lối thoát. Để chạy trốn chàng Hoa đã biến Châu Nhi thành nụ hoa trắng tinh khiết, còn mình biến thành tán lá xanh, ôm lấy nụ hoa. Cảm động trước tình cảm của 2 người, đám thiên binh đuổi theo đã đặt tên cho loài hoa đó là Mạn Châu Sa Hoa.

Sau khi biết chuyện, Thiên đế vẫn chưa nguôi giận, và đã đưa ra lời nguyền khiến cho hoa và lá của Mạn Châu Sa Hoa vĩnh viễn không tồn tại cùng nhau; cứ hoa mọc thì lá rụng, lá mọc hoa đã tàn.

Đến ngàn vạn năm sau, tình cảm của cặp đôi đã dần chiến thắng lời nguyền, để hoa và lá cũng có thể bung nở cùng nhau. Nhưng khi Thiên đế biết chuyện đã sai thiên binh đến bắt họ về. Mạn Châu Sa Hoa sau khi khôi phục được pháp lực đã phải chạy trốn xuống địa ngục. Dù vậy, thiên binh cũng quyết không buông tha. Chuyện tình của Mạn Châu Sa Hoa đã khiến Ma giới cảm động và đứng ra bênh vực, dẫn đến đại chiến giữa hai giới Thần – Ma.
Trong khi hai bên giao chiến, máu của các binh lính tràn ra mặt đất. Mạn Châu Sa Hoa đã hút hết khiến màu trắng tinh khiết của nụ hoa bỗng chốc hóa thành đỏ tươi.

Cuối cùng tất cả các giới đã quyết định để Mạn Châu Sa Hoa ở dưới cầu Nại Hà, bên sông Hoàng Tuyền để dẫn độ các linh hồn trên thế gian, dẫn đường cho các cặp đôi bị chia cắt quay lại luân hồi. Về sau Mạn Châu Sa Hoa được gọi là hoa bỉ ngạn.

ý nghĩa của hoa bỉ ngạn

Truyền thuyết hoa bỉ ngạn 3

Sự tích hoa bỉ ngạn, một loài hoa đặc biệt mang cái tên thật lạ, được bảo vệ bởi hai yêu tinh. Một người tên Mạn Châu, người còn lại tên là Sa Hoa. Hai người họ đã cùng nhau canh giữ loài hoa đỏ như máu, rực rỡ, diễm lệ suốt mấy ngàn năm. Nhưng trái ngang làm sao, thời gian vẫn cứ trôi, đã lâu đến thế mà họ vẫn chưa từng được nhìn thấy đối phương.

Bởi mỗi khi hoa nở sẽ không còn lá, đến khi hoa tàn hết rồi lá mới mọc trở lại. Hoa và lá, rõ ràng là ở gần nhau đến thế, cớ sao duyên phận trái ngang cuối cùng cũng không thể gặp nhau, đành mặc nhân thế, đời đời lỡ hẹn, chỉ có thể đem tình yêu và lòng nhung nhớ hướng về đối phương để rồi con tim đầy những vết xước, yêu thương hóa thành nỗi đau dày vò hành hạ.

Rồi một ngày, mặc kệ thiên quy, Mạn Châu, Sa Hoa quyết định phá bỏ quy định của thần, nghe theo tiếng gọi của tình yêu mà lén gặp nhau một lần. Ý trời vốn không muốn để hai người họ đến với nhau, Mạn Châu và Sa Hoa bị Thần trách phạt, đánh vào kiếp luân hồi, chẳng những vậy còn bị lời nguyền mãi không thể ở cùng nhau, đời đời kiếp kiếp lưu lạc nhân gian chịu đựng khổ đau dày vò.

Từ đó về sau, Mạn Châu Sa Hoa chỉ nở trên con đường xuống Hoàng Tuyền, những bông khoa mỗi khi khoe sắc đều có hình dáng như những cánh tay đang hướng lên phía thiên đường để khẩn cầu.

Những lần luân hồi chuyển thế của Mạn Châu và Sa Hoa, con đường Hoàng Tuyền lại thoảng mùi hương của hoa Bỉ Ngạn thì nhớ lại chính mình ở kiếp trước, rồi họ thề sẽ không bao giờ lìa xa nhau nữa nhưng đau lòng thay, lần nữa bị lời nguyền kéo vào.

Truyền thuyết hoa bỉ ngạn 4

Có truyền thuyết kể rằng, có một cặp vợ chồng trẻ đang hạnh phúc mặn nồng thì người chồng gặp nạn, phải bỏ mạng nơi đất khách quê người. Linh hồn của chàng trai đi đến bên bờ sông Vong Xuyên, bước trên con đường đỏ rực hoa bỉ ngạn mà không khỏi nhớ thương về người vợ chốn dương gian.

Chàng trai gặp Mạnh Bà, nhận bát canh quên lãng và quên hết ký ức tình sầu. Anh hỏi Mạnh Bà: ‘Thế gian muôn màu muôn vẻ, ý họa tình thơ, cớ sao lại bắt tôi phải quên hết tình xưa cũ?’. Mạnh Bà chỉ mỉm cười không nói, khiến chàng trai càng thêm chua xót. Anh tự nhủ với lòng mình: ‘Dù phải uống thứ nước vong tình này thì ta vẫn không muốn quên. Sau khi chuyển sinh, ta nhất định sẽ đến tìm nàng’.

Người vợ trẻ ở quê nhà quá đau đớn vì cái chết của chồng đã nhiều lần tìm cách quyên sinh nhưng lần nào cũng được cứu sống lại, bởi vậy cô nguyện sẽ thủ tiết cả đời.

Còn chàng trai kia cũng đầu thai vào một gia đình nọ, cách ngôi nhà cũ không xa. Thấm thoắt đã 20 năm có lẻ, cậu trở thành một trang nam nhi tuấn tú. Một ngày đi qua ngôi nhà cũ của mình, chàng bỗng thấy một cảm giác thân quen khó tả. Ký ức mơ hồ đưa lối cậu dừng trước thềm nhà, hướng mắt về phía khung cửa sổ, thấy một quả phụ đang ngồi khâu vá.

Bất chợt quả phụ bắt gặp ánh mắt của chàng trai trẻ, trong một khoảnh nàng nhận ra những dấu yêu xưa cũ tuôn trào từ ký ức, dẫu vật đổi sao dời. Nàng run rẩy không nói nên lời, chỉ có hai hàng lệ như mưa tháng bảy.

Sau đó, quả phụ vì nỗi nhớ thương chồng mà lâm bệnh qua đời. Khi đi xuống dưới Hoàng Tuyền, nàng qua cầu Nại Hà và đến cạnh Vọng Hương đài gặp Mạnh Bà và hỏi: ‘Lão bà bà, có phải trước đây có một nam tử từng nói với bà rằng chàng sẽ không quên tôi, sau khi luân hồi sẽ nhất định tìm tôi phải không?. Mạnh Bà gật đầu khiến tim quả phụ càng thêm nhói buốt. ‘Chàng đã đến, vì sao lại không nhận ra ta, không nói với ta một lời?’- nàng nức nở.

Mạnh Bà nói rằng: ‘Duyên phận của hai người đã hết, chia ly cũng là lẽ đương nhiên. Nhưng thấy cô không đành lòng, ta sẽ cho cô được gặp lại anh ta lần nữa. Tuy nhiên, cô sẽ phải ở đây chịu khổ 20 năm rồi mới được chuyển sinh vào kiếp sống tiếp, cô có nguyện ý không?’.

Nàng đồng ý. Xót thương tình cảnh nàng, Mạnh Bà giao cho nàng việc nhổ cỏ bên bờ hoa bỉ ngạn, dể ký ức tình sầu của nàng gửi vào hoa. Nhưng kỳ thực ở đó không hề có cỏ, chẳng qua tại vì trong mắt nàng luôn nhìn thấy cỏ dại, và vì thế mà nàng cứ nhổ mãi nhổ mãi mà cũng không hết được.

Hai mươi năm sau, Mạnh Bà đưa nàng đến trước cửa luân hồi và dặn rằng: ‘Cô hãy đứng ở đây đợi một chút, người cô chờ 20 năm sắp đến rồi’. Cuối cùng chàng cũng đến, hai hàng lệ nàng lại tuôn như suối.

Nhưng, người mà nàng đã dành cả 20 năm đằng đẵng dưới âm gian để đợi chờ, lại tỏ ra thờ ơ lãnh đạm. Nàng đau đớn níu tay chàng: ‘Chàng đã quên ta rồi sao?’. Chàng trai dửng dưng nhìn nàng như một người xa lạ, rồi lặng lẽ đón chén canh vong tình của Mạnh Bà uống cạn, thản nhiên bước vào cửa luân hồi.

Từ đó, bên bờ Hoàng Tuyền, dưới cầu Nại Hà, cây hoa đỏ rực, diễm lệ bừng nở, sinh sôi, dẫn đường cho các đôi tình nhân chia cắt, cho những vong hồn còn nhiều oán khí quay lại luân hồi, nhận lấy nhân quả mà số phận chỉ định.

Một ngày, Đức Phật đi ngang qua, thấy trên mặt đất có một loài hoa đỏ rực như lửa, vừa nhung nhớ lại vừa u sầu. Phật vừa liếc nhìn đã thấu tỏ được huyền cơ trong đó. Quả thật là:“Bỉ ngạn hoa, khai nhất thiên niên, lạc nhất thiên niên, hoa diệp vĩnh bất tương kiến. Tình bất vi nhân quả, duyên chú định sinh tử”. Nghĩa là: “Hoa bỉ ngạn, một nghìn năm nở, một nghìn năm tàn, hoa và lá vĩnh viễn không thể gặp nhau. Tình không vì nhân quả, duyên đã định tử sinh.”

Đức Phật xót thương, bèn quyết định mang hoa về miền Cực Lạc. Nhưng vì Cực Lạc là Phật quốc, là thế giới thanh tịnh và thuần khiết, nên tất cả những gì là ‘tình si’, ‘nhung nhớ’, ‘u sầu’, ‘đau khổ’… đều không được phép tiến nhập vào miền tịnh thổ. Những thứ xúc cảm con người ấy đều phải rời khỏi hoa, kết thành một màu đỏ rực lửa rồi rơi xuống sông Vong Xuyên.

Bởi vậy, khi về đến Cực Lạc, đóa hoa trong tay Phật đã biến thành một màu trắng tinh khiết không còn nhuốm bụi trần. Đức Phật bèn gọi nó là Mạn Đà La hoa, hoa của cõi Phật, cũng chính là một loại hoa bỉ ngạn.
Lại nói về màu đỏ rực lửa. Lúc ấy, Bồ Tát Địa Tạng thần thông quảng đại đã biết rằng nghiệp duyên của hoa Mạn Đà La hiện đang nằm dưới sông Vong Xuyên. Ngài bèn đến bên bờ sông, ném xuống một hạt giống, chỉ trong chốc lát một đóa hoa đỏ tươi bay ra khỏi mặt nước. Bồ Tát đón lấy hoa và nói:

“Ngươi đã thoát thân trở về miền Cực Lạc, sao còn đem nỗi hận tình si để lại nơi khổ ải vô biên này chứ? Vậy thì, ngươi hãy ở đây làm sứ giả tiếp dẫn các linh hồn đi về phía luân hồi. Cực Lạc đã có Mạn Đà La hoa rồi (Mandarava), vậy ta sẽ gọi ngươi là Mạn Châu Sa hoa vậy (Manjusaka)”.

Từ đó có hai loài hoa bỉ ngạn, một loại trắng ngần tinh khiết, một loại lại rực rỡ hoa lệ; một loại gợi nhớ gợi thương, chia ly đau khổ, một loại lại vô dục vô cầu, vô khổ vô bi; một loại trầm luân trong nỗi sầu nhân thế, một loại lại thản thản đãng đãng nơi Phật quốc thanh cao.

ý nghĩa của hoa bỉ ngạn

2 – Ý nghĩa của hoa bỉ ngạn

Ý nghĩa hoa bỉ ngạn là loài hoa đại diện cho sự chia ly, tuyệt vọng, hồi ức đau thương. Tuy nhiên ở mỗi một quốc gia người dân lại có những quan điểm khác nhau về Hoa bỉ ngạn.

Tại Nhật Bản đa mọi người đều cho rằng loài hoa này chính là biểu tượng của điềm gở và sự chết chóc, cũng như những hồi ức đau thương. Ở Triều Tiên loài ý nghĩa  hoa bỉ ngạn là  mong nhớ về nhau. Tại Trung Quốc nơi xuất phát của loài hoa này, chúng mang trong mình sự đau khổ, chia ly, không may mắn và chết chóc.

Tuy nhiên nhiều người khác lại cho rằng đây là loài hoa có thể kết nói với vong linh của những người đã khuất. Tại Nhật bản có một lễ hội gọi là OHIGAN vào tháng 3 của mỗi năm và kéo dài trong một tuần lễ từ 13 đến 20. Vào dịp này, người tín đồ Phật giáo đến cúng viếng mồ mã tổ tiên ở ngay trong phạm vi của chùa. Thường thường con cháu thuê chùa viết các bài vị bằng cây thông để cắm lên ngôi mộ người quá vảng gọi là tưởng niệm báo ân. Và loài hoa Bỉ ngạn lại nở vào đúng dịp này.

Ngoài ra Bỉ ngạn (彼岸) trong tiếng hán cũng có nghĩa là bờ bên kia, chỉ sự luân hồi, hoặc giải thoát. Trong tôn giáo quan niệm con người trần thế sống trong cõi đời này bị vướng vào vòng sanh tử chi phối nên phải chìm đắm mê muội trong tam giới và lục đạo luân hồi như đang chơi vơi trong bể khổ và chờ con thuyền giải thoát đưa qua bên kia (Bỉ ngạn ), ý là nơi Niết Bàn. Nhưng muốn qua đó con người cần phải bỏ đi các dục vọng, tham, sân, si và khi đạt đến một trình độ cao thì những mê chấp đều xa lìa, tâm được thanh tịnh an ổn. Đó là sự giải thoát, tức là đã đến được bờ giác ngộ.

3 – Khi nào thì tặng Hoa bỉ ngạn?

Bỉ ngạn mang ý nghĩa đau thương nên nó thường xuất hiện trong các buổi tang lễ, ngày giỗ của người đã mất. Nó thể hiện sự chia buồn và tưởng nhớ đối với người đã khuất. Tại một số nước như Nhật Bản, Triều Tiên, … người ta còn sử dụng bỉ ngạn để trồng ở những phần mộ người đã khuất. Vừa mang ý nghĩa tâm linh hoa vừa tạo thẩm mỹ cho khuôn viên của các ngôi mộ.

4 – Có nên trồng hoa bỉ ngạn trong nhà?

Hầu hết ý nghĩa hoa bỉ ngạn đều tượng trung cho sự nhớ nhung đau khổ. Tủy nhiên nó cũng có ý nghĩa là kết nối giữa những người đang sống với ông bà tổ tiên. Chính vì vậy, nhiều người vẫn lựa chọn trồng loài hoa này trong nhà.

Hoa bỉ ngạn có độc không?

Theo rất nhiều nghiên cứu thì mùi hương của hoa bỉ ngạn có tác dụng xua đuổi chuột và côn trùng, hoa có tác dụng giảm sưng, giảm đau thấp khớp, phù nề. Lá cảu cây bỉ ngạn có tác dụng ức chế sinh trưởng của các loại cỏ dại.
Cụ thể: theo kết quả nghiên cứu của Tạp chí Sinh học và quản lý Cỏ dại (Weed biology and management). Nước chiết xuất từ lá của cây bỉ ngạn tươi có khả năng ức chế được sự phát triển của các loài cây được thử nghiệm (trong đó lycorine là hoạt chất ức chế chủ yếu). Ngoài ra, khi mang lá cây bỉ ngạn trộn với đất và trồng cây khác vào đó vào đó thì cây đó cũng sẽ bị ức chế sự sinh trưởng.

Tuy nhiên củ bỉ ngạn lại có vị đắng và độc nên ăn nhầm củ bỉ ngạn có thể bị ngộ độc, nôn mửa, tê liệt thần kinh… và thậm chí tử vong. Chỉ một số các hoạt chất như lycopene và galantamine trong củ bỉ ngạn nếu dùng đúng liều sẽ giúp giảm đau, sưng, chống viêm, giảm nôn, an thần, hỗ trợ điều trị ung thư, bại liệt…

Như vậy bạn hoàn toàn có thể trồng cây hoa bỉ ngạn trong vườn nhà mà không cần quá lo lắng nhiều. Nếu như bạn vẫn chưa an tâm, bạn có thể tham khảo các ý kiến các thầy phong thủy trước khi trồng nhé.

Xem thêm: