Sự suy tàn của triều tiền Lê

Kế thừa sự nghiệp cùa các vương triều Ngô, Đinh, vương triều Tiền Lê với 30 năm tồn tại đã đưa đất nước tiến lên những bước vừng chắc, nhưng lại cũng không tránh được sự đổ vỡ giống như các vương triều trước đó khi người đứng đầu vương triều qua đời.

Tháng 3 năm 1005, Lê Đại Hành qua đời, từ đó vương triều Tiền Lê lâm vào tình thế không ổn định. Các con của Lê Đại Hành “tranh nhau lên ngôi, giằng co 8 tháng, trong nước không có chủ”1Toàn thư, tập I, sđd, tr. 180. Cuối cùng Thái tử Long Việt (con thử ba cùa Lê Hoàn) – người được đi chiếu lên ngôi thay cha trị nước. Nhưng Long Việt chỉ ở ngôi vua được 3 ngày thì bị Long Đĩnh là em cùng mẹ giết cướp ngôi báu.


Long Đĩnh là kẻ
“làm việc càn rỡ giết vua cướp ngôi, thích dâm đãng tàn bạo” đến nỗi mắc bệnh tri phải nằm mà coi chầu (nên gọi là Ngoạ Triều) và mất vào tháng 10 năm 1009, khi mói 24 tuổi2oàn thư, tập I, sđd, tr. 233.

Nước Đại c ồ Việt đời Lê Long Đĩnh đã có một số buớc phát triển trên cơ sờ các thành tựu từ thời Lê Đại Hành. Nhưng Lê Long Đĩnh nối nghiệp không được lâu và một số hành động và việc làm của Lê Long Đĩnh trước và sau khi lên ngôi đã khiến cho sự tin phục của đội ngũ quan lại trong vương triều đối với người đứng đầu triều đình ngày càng giảm sút.

Ngay từ khi Long Đĩnh còn đương triều, quan lại, sư tăng, quân sĩ và nhân dân cả nước đã quá chán ghét nhà Lê và hướng cả về họ Lý. Khắp nơi xuất hiện bùa sấm dự báo việc nhà Lê mất (hoà, đao, mộc lạc) và họ Lý nổi lên {thập, bát, tử thành) là chuyện đương nhiên và bày tò sự tin tưởng, trông mong Thân vệ Lý Công uẩn
sớm lên ngôi.

Tháng 10 năm Kỷ Dậu (1009), Lê Long Đĩnh qua đời. Tháng 11 năm 1009, được sự hậu thuẫn của giới trí thức, sư tăng, sự ủng hộ nhiệt thành của quân sĩ và nhân dân, dưới sự tổ chức khôn khéo của Chi hậu Đào Cam Mộc, Lý Công uẩn lên ngôi Hoàng đế, chấm dứt vương triều Tiền Lê sau 29 năm tồn tại (từ năm 981đến năm 1009), lập ra nhà Lý, mở đầu giai đoạn phát triển rực rỡ của Văn hoá Thăng long – Văn minh Đại Việt, cho lịch sử đất
nước và dân tộc.

Nguồn: Lịch sử Việt Nam- Vũ Duy Mền

Xem thêm: