Thành ngữ điển cố – Việt trở đại bào 越俎代庖

Việt trở đại bào – Câu thành ngữ này lấy trong thiên “Tiêu Dao Du” của Trang Tử, nói là công việc trong nhà bếp cũng y như những công việc khác vậy, mỗi việc đều phản chia rõ, mỗi người sẽ làm trong phần hành của mình.

Xem thêm: Ban môn lộng phủ 班門弄斧

Việt trở đại bào

Việt trở đại bào

Ý của câu thành ngữ này là thay thế cho người làm cái việc ngoài phản hành của mình.

Phụ giúp việc cho người khác vốn là một đức tính tốt, nhưng đây chỉ là gây khó cho người được giúp mà thôi. Nếu công việc người khác trong khả năng của ta thì nên giúp, còn ngoài ra thì không nên bởi như thế chỉ làm người ta thêm trách mà thôi.

Câu thành ngữ này lấy trong thiên “Tiêu Dao Du” của Trang Tử, nói là công việc trong nhà bếp cũng y như những công việc khác vậy, mỗi việc đều phản chia rõ, mỗi người sẽ làm trong phần hành của mình. Người phụ trách giặt giũ thì lo giặt giũ, người nấu nướng thịt lo việc nấu nướng. Lúc bình thường, họ chỉ làm trong phần hành của họ. Nếu người giật giũ mà cầm dao xắt thịt nấu nướng hoặc ngược lại thì đã là vượt ngoài chức năng của mình, chẳng những công việc ấy chưa chắc làm được tốt mà còn bị người trách cứ. Như vậy gọi là “việt trở đại bào”

Người sau này, khi dẫn dụng câu thành ngữ trên, có lúc bỏ đi hết một nửa, chi nói “đại bào” hoặc “bào đại”. Dù phân nửa hay trọn cả thị nguyên ý cấu thành ngữ “việt trở đại bào” vì nói thay người làm việc là không thích hợp. Đại bào chỉ là nói thay người làm việc, lại không nói rõ trình độ và tính chất cứu cánh của việc làm là thế nào. Cho nên khi chúng ta dẫn dụng câu thành ngữ này, cần chú ý.

Ví như: có vị giáo sư vị ngã bệnh hay bận việc chi, đã nhờ người khác dạy thay cho vài ngày, việc ấy có thể dùng “bào đại”, nhưng nếu người bạn ấy chỉ dạy thay có mấy ngày nà sửa đổi khóa trình lộn xộn, khiến cho học sinh nhốn nháo hoang mang, gây trở ngại trong việc học tập thì đây là “việt trở đại bào” vậy.

Nguồn: Dịch giả Võ Ngọc Châu

Xem thêm: